Korki widmo: czym są i dlaczego powstają

Przypuszczam, że nie raz już tego doświadczyłeś. Jedziesz swoim tempem po drodze szybkiego ruchu lub autostradzie, płynnie i bez wrażenia, że coś jest nie tak z pojazdami przed tobą. I nagle samochód jadący przed tobą zaczyna hamować. Naturalnie, ty też naciskasz hamulec i dostosowujesz się do warunków ruchu. Możliwe nawet, że będziesz musiał się zatrzymać. I nie tylko ty, ale wszystkie pojazdy, nawet na innych pasach, stają.

Powoli kolumna zaczyna się poruszać i po chwili jedziesz dalej bez większych problemów. Zaskakujące jest to, że przejeżdżasz kilka kilometrów, a nie widzisz niczego, co mogłoby spowodować ten zator. Ani samochodu w rowie, unieruchomionego przez awarię, ani wypadku, ani niczego, co uzasadniałoby zatrzymanie. To właśnie nazywa się “korkiem widmo“, a wyjaśnienie tego zjawiska już zostało odnalezione.

Problem nie leży tak bardzo w warunkach ruchu, lecz może być spowodowany szeregiem błędów popełnianych podczas jazdy. A przynajmniej przez zachowanie niektórych kierowców podczas prowadzenia pojazdu. Zwykle przyczyną jest to, że jeden pojazd musi zmniejszyć prędkość z jakiegoś powodu (przeszkoda na drodze, chwila nieuwagi, chwilowa utrata kontroli…).

Samochód jadący za nim musi z kolei hamować, a także ten, który jedzie za nim. Jeśli nie zachowa się odstępu bezpieczeństwa, który pozwala mieć margines odległości na hamowanie i zatrzymanie się w razie potrzeby, hamowanie będzie gwałtowniejsze. A to łączy się w serię hamowań, które dodatkowo mogą spowodować, że któryś pojazd będzie musiał się zatrzymać, co z kolei sprawi, że także ci za nim będą musieli to zrobić.

Przy ponownym ruszaniu powstaje efekt domina. Oznacza to, że pierwszy samochód może potrzebować jednej lub dwóch sekund, by odzyskać normalną prędkość, ale ten za nim spóźnia się o sekundę więcej. Ten za drugim samochodem potrzebuje o sekundę dłużej na ruszenie, i tak dalej, dodając jedną lub dwie sekundy (w najlepszym razie) przy każdym pojeździe, który rusza. Oznacza to, że samochód znajdujący się na dwudziestej pozycji potrzebuje około 25 sekund na ruszenie.

Jeśli jest to moment dużego natężenia ruchu, a zator przeciągnął się na kilka kilometrów, samochód, który znajduje się na pozycji numer 200, potrzebuje ponad trzech minut, by ruszyć, co, jak wiemy, w korku jest wiecznością. Ale jeśli zator ma 16 kilometrów, co odpowiadałoby 2000 samochodom, ostatni potrzebowałby około 30 minut, by ruszyć. Przesada? Nie, ktokolwiek jeździł na wjazdach do miast wie, o czym mówimy…

Film opublikowany przez CGP Grey na Youtube bardzo dobrze ilustruje tę sytuację. Według filmu obecność kilku skrzyżowań wzmacnia efekt harmonijki w korkach widmo. Jeśli samochód zatrzyma się przed sygnalizacją, powoduje zatory dalej w tyle, a brak przewidywania u kierowcy jadącego dalej może sprawić, że nagle zatrzyma się na środku skrzyżowania, wywołując zator nie tylko w kolejce, która się utworzyła, ale także w tej, która powinna jechać poprzecznie. Gdy samochód blokujący przejazd rusza, ruch się przywraca, ale wygląda na to, że nic nie spowodowało tego zatoru.

Zachowanie odstępu bezpieczeństwa jest kluczowe, nie tylko by unikać takich zatorów, ale także by zapobiegać najechaniu na tył i innym wypadkom. Gwałtowne hamowanie w nieodpowiednim momencie może powodować poważne problemy w ruchu, i to nie tylko w postaci wypadków.

https://youtu.be/iHzzSao6ypE