Dizel motor 120 yaşına girdi

Yıl 1893’tü ve otomobil ya da motorlu araç, “resmi” olarak patent haklarının Karl Benz‘e verilmesinden bu yana zaten yedi yaşındaydı. Ancak Fransız mühendis Rudolf Diesel, adını taşıyacak bir motorun yaratılmasıyla tarihe geçiyordu.

Diesel, yıllar boyunca benzin dışındaki yakıtları kullanabilmek için çalıştı; buhar makinesinin kökenlerine dayanan, daha yüksek performans sunan, kıvılcımla tutuşturmaya ihtiyaç duymayan sıkıştırmalı motorlar ilkelerine dayanıyordu. 10 Ağustos 1893’te Diesel, deneysel motorunu ilk kez çalıştırdı. Bu motor, üç metre yüksekliğinde tek silindirliydi ve pistonu, krank milinin işlevini gören bir çark tarafından hareket ettiriliyordu.

19. yüzyılın son on yılı boyunca Diesel icadını geliştirmeyi sürdürdü. 1896’da Diesel motorunu iyileştirmeyi başardı; motor, eski buhar motorunun yalnızca %10’una karşılık, teorik olarak %75 enerji verimliliğine sahipti. Motorunu patentlediği ilke, havanın çok sıkıştırıldığında yakıtın kendi tutuşma sıcaklığının üzerine çıkan bir sıcaklığa ulaşmasıydı.

1897’de MAN, Rudolf Diesel’in çalışmalarına uygun ilk motoru seri üretime aldı. Çalışması için az uçucu bir yakıt (fuel-oil) kullanıldı; bu yakıt o yıllarda sokak lambalarını yakmak için yaygın olarak kullanılıyordu. Ertesi yıl Rudolf Diesel zengin bir adam olmuştu; motorları hidrolik ve elektrik santrallerinden otomobile, kamyondan gemilere kadar çok sayıda faaliyette kullanılıyordu.

Ölümü gizemli koşullarda gerçekleşti; Amberes’ten İngiltere’ye giden ve üzerinde bulunduğu gemiden ortadan kayboldu. Kimileri intihar, kimileri cinayet dedi. Ölümü, otomobil dünyasının henüz emekleme aşamasındaki çıkar çatışmaları temelinde ortaya atılan ilk komplo teorilerinden birine yol açtı.

Dizel motor böylece 120 yaşını doldurdu; yakıt verimliliği, dayanıklılığı ve sağlamlığı nedeniyle halkın en çok tercih ettiği motorlardan biri olmayı sürdürüyor. Modern teknolojiler ve yılların geçmesi, bugün emisyon ve tüketim düzeyleri açısından herhangi bir içten yanmalı motor kadar verimli hale gelecek şekilde onu geliştirdi.