Rijden in Madrid: nieuwe snelheidslimieten voor voertuigen en toegestane manoeuvres voor fietsen en step-scooters

“Het verkeer in de stad rustiger maken en de verkeersveiligheid van voetgangers en bestuurders van alle soorten voertuigen verhogen” zijn de redenen die het gemeentebestuur van Madrid aanvoert om een nieuwe regelgeving voor het gebruik van de straten door automobilisten in te voeren. Samen met de eerdere maatregelen maakt dit het gebruik van de privéauto in de hoofdstad steeds moeilijker.

Elke dag rijden er in Madrid bijna vijf miljoen auto’s, waarvan er ongeveer 1,5 miljoen van buiten de stad komen. Per 100 inwoners zijn er in de hoofdstad ongeveer 53 auto’s. Voor het stadsbestuur is de auto de belangrijkste vijand geworden, omdat het grote aantal voertuigen op de weg “burgers belet hun stad op een gezonde manier te genieten”, zo stellen verantwoordelijken van de afdeling Mobiliteit en Vervoer van het Madrileense stadsbestuur.

Het gemeentebestuur van Madrid zet het autogebruik onder druk met een nieuwe verordening voor duurzame mobiliteit, die nieuwe beperkingen toevoegt die erg moeilijk na te leven zullen zijn. Het stadsbestuur wil de stad “teruggeven” aan de burgers en heeft zich daarom voorgenomen wetgeving in te voeren die het autogebruik binnen de stad tot een minimum beperkt. In de praktijk kan het doel redelijk lijken, maar zijn de genomen maatregelen dat ook? Laten we bekijken welke ze zijn en of ze gepast zijn.

Wat heeft het voor zin de snelheid te beperken tot 30 km/u in vrijwel alle straten van Madrid, wanneer de gemiddelde dagelijkse rijsnelheid in die straten lager ligt dan 25 km/u, en in het centrum en de historische kern nog tot 10 km/u lager?

Nieuwe duurzame verordening van Madrid: snelheidslimieten

Naast de eindeloze wegenwerken waar automobilisten al jaren in Madrid last van hebben (onverklaarbaar genoeg duren de werkzaamheden om de trottoirs op de Gran Vía en in Atocha minstens even lang als de bouw van de tunnels van de M30), beperkt de nieuwe Verordening Duurzame Mobiliteit van Madrid de maximumsnelheid binnen de stad tot 50 km/u, dezelfde limiet die al bestond, maar voegt ze een nieuwe beperking van 30 km/u toe voor straten met één rijstrook en voor straten met één rijstrook per richting, wat neerkomt op een snelheidsbeperking van 30 km/u voor maar liefst 83 procent van de straten van de stad. Die beperking wordt verlaagd tot 20 km/u in straten waarvan de rijbaan op dezelfde hoogte ligt als het trottoir.

Het veiliger maken van het vrije voetgangersverkeer in de straten en het terugdringen van de uitstoot van rookgassen zijn de belangrijkste redenen die het stadsbestuur aanvoert voor deze nieuwe snelheidsbeperkingen.

De snelheid in de straten van Madrid bedraagt nu al gemiddeld nauwelijks 25 km/u onder de huidige beperkingen. Volgens de Madrileense Vereniging van Autodealers (AMDA) lost deze maatregel de verkeersproblemen in de stad niet op, noch de luchtvervuiling, en ook de verkeersveiligheid waarop het stadsbestuur zinspeelt niet. Integendeel, de invoering ervan kan die problemen juist doen toenemen.

Volgens AMDA “komen de belangrijkste oorzaken van aanrijdingen in de stad voort uit onvoorzichtigheid van voetgangers, slechte straatverlichting en afleiding van zowel voetgangers als automobilisten (volgens studies van de DGT)”. AMDA wijst erop dat van de 4 aanrijdingen per dag die er in 2017 in Madrid plaatsvonden, een groot deel te wijten is aan voetgangers die zich door de stad bewegen “meer aandacht besteden aan hun smartphones dan aan hun omgeving terwijl ze lopen”, met “oortjes in terwijl ze naar muziek luisteren” en “het oversteken op verboden plaatsen…bij rood licht en zonder het zebrapad te gebruiken”. Een probleem dat volgens AMDA door het toenemende gebruik van elektrische voertuigen “nog zal toenemen, omdat deze voertuigen erg stil zijn en geen motorgeluid maken”, waardoor hun aanwezigheid “voor de voetganger minder hoorbaar wordt”.

Wat de snelheid betreft, stelt AMDA dat “het is bewezen dat rijden met een snelheid van 30 km/u of lager niet geschikt is voor een stad als Madrid”. Bovendien wijst het erop dat “zo langzaam rijden, onder de 30 km/u, ertoe kan leiden dat het verkeer verslechtert, met meer file en opstoppingen tot gevolg”.

AMDA merkt ook op dat de genomen maatregel contraproductief kan zijn, omdat “het Madrileense stadsbestuur ervan uitgaat dat bestuurders zonder hun motoren te veel toeren te laten maken kunnen rijden met minder dan 30 km/u. Integendeel, rijden in de eerste of tweede versnelling betekent een hoger toerental van de motor, wat leidt tot meer uitstoot van schadelijke gassen” door het hogere brandstofverbruik bij rijden in lage versnellingen. Dit is een van de basisadviezen van het IDAE om zuinig te rijden.

En om de conceptuele fout van het gemeentebestuur verder aan te tonen: juist de dieselmotoren, die door het stadsbestuur op een irrationele en weinig doordachte manier zijn aangevallen, kunnen het makkelijkst “een lage snelheid aanhouden met de motor op een lager toerental, anders dan de benzinemotor”.

Volgens AMDA “adviseren experts om bij benzineauto’s tussen de 2.000 en 2.500 toeren per minuut te schakelen en bij dieselauto’s tussen de 1.500 en 2.000 omwentelingen per minuut, maar dat helpt niets als we schakelen binnen die bereiken en zo langzaam rijden dat de auto bijna afslaat, waardoor de motor zich inspant om niet te stoppen, waardoor het verbruik en dus de uitstoot de pan uit rijst”.